Sáng 17/5, nhà quay phim, nhà nhiếp ảnh nối
tiếng, Nghệ sỹ nhân dân Phạm Khắc, nguyên Giám đốc Đài truyền hình TP.HCM,
đã qua đời tại TP.HCM.
Tại nhà tang lễ TP.HCM, nơi tổ chức lễ tang ông, PV
VietNamNet đã được nhà báo Đinh Phong, người bạn chiến đấu, người đồng
nghiệp của ông kể về những kỷ niệm không thể quên, mang đậm ấn tượng về một con
người dũng cảm, hết mình trong công việc:
XUNG PHONG LÊN TRƯỚC, QUAY CẢNH BỘ ĐỘI XUNG
PHONG
"Hôm qua, tôi đi thăm lại chiến trường xưa,
trong đó có nơi tôi từng chiến đấu trong kháng chiến chống Mỹ. Tôi được tin anh
ấy mất ở giữa rừng. Có tờ báo đề nghị tôi viết cho một bài gửi gấp về ngay.
Giữa rừng, không có bàn ghế, tôi xé tờ lịch ngồi viết kỷ niệm của tôi với anh.
Anh Khắc đi quá nhanh khiến tôi bàng hoàng, dù
tôi đã biết bệnh của anh. Những ngày gần đây, để làm phim "Sư đoàn 9 anh
hùng", anh với tôi còn đi nhiều nơi. Sau đó, chúng tôi lại duyệt phim,
phát sóng. Trong những lần gặp cuối cùng, tuy anh có yếu hơn, nhưng không có
điều gì khiến tôi linh tính anh sắp đi xa.
Từ năm 1965, chúng tôi cùng đi nhiều chiến dịch,
trong đó có chiến dịch Mậu Thân, chiến dịch giải phóng Campuchia, và gắn bó với
nhau trong việc làm phim. Có nhiều kỷ niệm mãi không quên.
Năm 1966, Hồng Sến, Phạm Khắc và tôi trong lần đi
cùng trung đoàn 16 đã gặp trận oanh tạc của B52. Cả khu vực chúng tôi trú bị
dập nát. Khi chui lên miệng hầm, thấy cả ba thoát chết, chỉ biết nhìn nhau,
không cười được.
Vào chiến dịch Mậu Thân, anh Khắc với tôi đi
chung chiến trường. Tại quận 6, Sài Gòn, anh Khắc vào được phía trong, còn tôi
bị giữ ở phía ngoài. Anh Khắc đã quay được những thước phim về những trận đánh
ác liệt trên đường phố Sài Gòn, đặc biệt trong đó có cảnh những cô con gái tự vệ
Sài Gòn vác súng chiến đấu.
Trong chuyến cùng nhau tham gia giải phóng
Phnômpênh, chúng tôi đi chung một chiếc xe, mang theo lựu đạn, súng vừa đi vừa
đánh để tiến vào Phnômpênh. Tại Phnômpênh, anh Khắc và tôi đã xông vào nhà tù
Tuxlê và ghi được những thước phim đầu tiên về tội ác diệt chủng của Pônpốt.
Những thước phim đó sau này trở thành tư liệu rất
quý. Anh Khắc còn làm nhiều phim tư liệu về Campuchia và nhiều phim được giải
lớn.
Khi không còn chiến tranh, chúng tôi vẫn liên kết
với nhau làm nhiều phim tài liệu về đề tài chiến tranh, trong đó có nhiều phim
đáng quý như: "Sư đoàn 9 anh hùng", "Quân đoàn tuổi 20". Đó
là những phim ghi lại dấu của một thời chinh chiến của những đơn vị bộ đội của
miền Nam.
Điều cần nói trước tiên về Phạm Khắc là, đó là
một nhà quay phim dũng cảm, xông xáo, dám đối diện với những khó khăn, ác liệt.
Trong những trận đánh, bao giờ Phạm Khắc cũng xung phong lên trước, thậm chí
lên trước cả đoàn quân để quay cảnh bộ đội xung phong. Có lần trận địa chưa kết
thúc, Phạm Khắc nhảy lên trên một chiếc xe tăng để quay, nghe trong xe tăng rọt
rẹt, anh nhìn xuống thấy một tên lính đang chĩa súng bắn lên. Anh liền móc khẩu
súng tiêu diệt tên lính".
ĐỨNG TRÊN NÓC NHÀ HÀ NỘI QUAY CẢNH MÁY BAY BẮN
PHÁ
"Anh có những thước phim quý giá mà ít người
có thể làm được. Đó là trận suối đá ở Tây Ninh, anh ngồi trong bụi, nhìn qua kẽ
lá, giữ bí mật, quay được cảnh lính Mỹ đang hành quân ngay trước mắt. Khó có
người nào đối mặt với kẻ thù gần thế mà vẫn giữ được bình tĩnh.
Trong 12 ngày đêm diễn ra trận Điện Biên Phủ trên
không, anh Khắc với sự dũng cảm ấy đã đứng trên một nóc nhà Hà Nội quay được
cảnh máy bay bắn phá, thậm chí máy bay bị bắn rơi. Lòng dũng cảm đã đúc lên một
Phạm Khắc - một người tiêu biểu cho những người cầm máy.
Tại chiến trường Campuchia, giữa những nơi còn
bóng dáng Khơme Đỏ, có lần anh Khắc nói với tôi: "Thôi, ông ở nhà để tôi
đi, đi càng đông càng chết nhiều".
Một điều khác tôi cảm phục ở anh là tính cần mẫn.
Làm phim đề tài chiến tranh với tôi, anh mày mò suốt đêm, thậm chí anh còn bắt
tôi đi các nơi lấy phim tài liệu về cho anh làm. Phim của anh nhiều tư liệu quý
và cách dàn dựng rất hấp dẫn.
Sau năm 1975, chúng tôi cùng công tác ở Đài
truyền hình TP.HCM. Anh Phạm Khắc làm Trưởng phòng phim ảnh, tôi làm Trưởng
phòng thời sự. Sau này anh Khắc làm Phó giám đốc, tôi cũng làm Phó giám đốc
kiêm Bí thư Đảng uỷ. Chúng tôi gắn bó với nhau trong công việc trong nhiều năm,
đặc biệt là gắn bó với nhau trong công tác làm phim ở hai thời kỳ: những năm
chiến tranh biên giới 1978, 1979, 1980; và những năm hợp tác làm phim tài liệu
về chiến tranh, vào thời bình.
Thật khó diễn tả cảm giác mất mát của tôi lúc
này. Anh - người đồng chí, đồng đội thân thiết - ra đi không chỉ gây mất mát
cho riêng tôi, mà còn để lại chỗ khuyết không dễ bù đắp trong đội ngũ những
người làm phim".
Box:
NHÀ LÀM PHIM VỚI NHIỀU GIẢI THƯỞNG LỚN
NSND Phạm Khắc tên thật là Phạm Tấn Phước, sinh năm 1939 tại Bến
Tre, tham gia cách mạng từ năm 17 tuổi. Sự nghiệp của Phạm Khắc được nhiều
người biết đến với các bộ phim như: Chiến thắng cây Điệp; Chiến thắng Bình Giã
(giải thưởng Nguyễn Đình Chiểu, 1965); Đồng Xoài rực lửa; Chiến thắng Tây Ninh;
Trận đánh ngã ba Bà Chim; Chiến đấu trên đường phố Sài Gòn (1965-1968); Hà Nội
cuộc đọ sức 5 ngày (giải nhất về nghệ thuật ở Liên hoan phim quốc tế ở Praha)
và Hà Nội Điện Biên Phủ trên không (giải Bông Sen bạc trong Liên hoan phim Việt
Nam lần thứ 2); Hòn đảo ngọc (giải Bông sen bạc quốc gia); Bến Tre những đảo
dừa xanh (giải Bông sen bạc trong Liên hoan phim Việt Nam); Chuyện kể nàng
Sarết (giải Bông sen bạc tại Liên hoan phim Việt Nam); Mê Kông ký sự (đoạt giải
Cánh diều vàng dành cho phim tài liệu truyền hình năm 2006).
Đặc biệt bộ phim Mê Kông ký sự của hãng phim TFS do ông chủ biên
và tổng đạo diễn đã gây tiếng vang lớn ở trong nước và khu vực Đông Nam Á. Bộ
phim là hành trình khám phá dòng chảy Mê Kông với những cảnh quay tuyệt đẹp
cùng nhưng thông tin về lịch sử, địa lý, văn hóa của 6 nước mà dòng chảy này đi
qua.
Năm 1984, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.
Năm 1997, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân. Năm 1981, ông được
bầu vào HĐND TP.HCM. Năm 1996, ông làm Giám đốc Đài truyền hình TP.HCM. Năm
2000, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động.
Phạm Cường (Theo http://vietnamnet.vn)
